مزدیسنا درود
صبح آمد و خروس گشود از حجاب رو
از یاری سروش بخوانید یتا اهو1
خورشید سر رسید و بوشاسپ چیره شد
خندید سپند ارمذ به وای اندرو 2
لشکر نمود خوبی از بهر جنگ بد
وان دیو خشم و مرگ که بروی گرفته سو3
ای خوش که نام ایزد پیروز و پادشاست
در پیش اهرمن بگرفتست آبرو4
میترا به خفته گفت که مزدیسنا درود!
برخیز و با نیایش کن دین خویش نو
آذر ورا بشارت جوش و خروش داد
گر از سر نیایش افزاید آن الو
ناهید رفت تا به بن سور اردوی
زان آب بهر زوثر بیآورد یک سبو5
با بوی بامداد ز راه آمدند باز
آن فروهر ستوده ی بهدین راه رو6
موبد گرفت برسم و چون زوت ایستاد
راسپی درون و هوم نمود و بداد او7
پوشید سدره این و میان بست کستی
وان پادیاب کرد و بگذاشت پنام رو8
آتش کده نیایش مزدا شروع کرد
جان در دمای آذر و بر سوی اوست بو9
آن فروهر جدا شد و از ما به سوش رفت
بنمود یک دمی به گرتمان جست و جو10
پیش آی نرسیا که به رای تو مومنم
زان راستین کلام مقدس دمی بگو11
انر زمین پیرو مزدا کسی بجو
فرهاد را ببین که خواند اشم وهو12
1
خروس از حیوانات مقدس در مزدیسنا و همکار سروش نگهبان شب است.
در فرگرد هژدهم وندیداد پاره های 14 می خوانیم:
"پرسید زرتشت از اهورا مزدا ای اهورامزدا ای پاک ترین خرد ای دادار جهان خاکی ای پاک کیست گماشته سروش پاک دلیر کسی که گفتار ایزدی پذیرفت؟آن گاه گفت اهورا مزدا آن گماشته مرغ خروس نام دارد ای اسپیتمان زرتشت.مردمان بد گفتار آن را کهرکتات نامند.زیرا این مرغ است که در سپیده دم توانا آواز برآورد و گوید:برخیزید ای مردمان نماز بهترین راستی بگزارید و به دیوها نفرین فرستید اگر نه دیو خواب گران به شما چیره شود و دیگر باره سراسر گیتی را که در سپیده دم بیدار گشته به خواب فرو برد و گروید ای مردمان باز بخوابید و هنوز هنگام برخاستن نرسیده شما را با ان سه چیز که اندیشه نیک و گفتار نیک و کردار نیک است کاری نباشد.شما باید با آن سه بدترین چیز که پندار بد و گفتار بد و کردار بد است بسازید.
یتااهو:مقدس ترین دعای زرتشتیان است.و این است ترجمان ان:
مانند اهو برگزیده این چنین سرور مینوی است.
هم به شمار راستی کسی که منش نیک کردا جهانی را به سوی مزدا اورد.
و شهریاری اهورا از برای کسی است که شبان درویشان است.
2
بوشاسپ دیو خواب است.ان چه که رخوت و نخوت و سستی باشد در مزدیسنا زشت و اهریمنی است و دیوی همراه دارد.
سپندارمذ:فرشته ی موکل بر زمین است.
اندروای:فرشته ی موکل بر هوای خوب و خوش بو.
3
دیو خشم که در اوستا aushama آمده خطرناک ترین دیوان است.
دیو مرگ نیز visaato نام دارد.
4
در سنت مزدیسنان پادشاهی از ان اهورا مزداست.
این معنا بارها در نامه ی مینوی امده است از جمله در یسنا 35 پاره 5 می خوانیم:
در حقیقت از برای کسی سلطنت روا می داریم و ان را حق کسی می شناسیم و ان را بری کسی خواستاریم که بهتر سلطنت کند برای مزدا اهورا برای اشاوهیشتا.
مانند این در ویسپرد کرده 8 پاره 2 نیز امده است.
موضوع مالکیت و ولایت که در دین اسلام به خدا تعلق دارد از این سنت مزدیسنا گرفته شده است.
5
اردوی سورا نام رود مقدسی است که با ایزد بانو اناهید نزدیکی دارد.ناهخید فرشته ی موکل بر اب بر فراز قله هرا خانه دارد و از ان جا رود اردوی سورا سرچشمه میگیرد.
پرستش ناهید به همراه میترا از کهن ترین ادیان مزداپرستی دنیا می باشد.که قدمت ان حتا از پرستش اهورامزدا نیز بیشتر است.
زوثر:مایعی که هنگام نیایش آماده می سازند و هدیه به آذر می کنند.
6
در یسنا 26 پاره 9 می خوانیم:
فروهر های همه ی بچگن پاکی که از پارسایان به وجود امدند می ستاییم.فروهرهای پاکانی که در مملکت اند می تاییم فروهرهای پاکانی که بیرون از مملکت اند می ستاییم.
جملاتی مانند این در دیگر جاهای نامه ی مینوی نیز هست و این منظور را برمی گرداند که کسانی برای تبلیغ ایین بهدینی به اکناف و گوشه کنار سفر می کردند.پیرامون این مورد تحقیقی دارم و پاره هایی که به این امر پرداخته را تشریح نموده ام که شوربختانه اینک که این یادداشت را می نوسیم به ان ها دسترسی ندارم.
7
زوت:پیشوایی که سرپرستی نیایش را در اتش کده بر عهده دارد و راسپی همکار اوست.
برسم شاخه های گیاهی هستند که هنگام نیایش به دست می گیرند.هوم عصاره ایست که در نیایش و قربانی کردن به کار می رود.و درون تکه های نان کوچک بدون خمیر مایه است که برای امشاسپندان یا فرشتگان و فروهرهی درگذشتگان خیرات می شود.مراسم عشای ربانی عیسویان از این جا گرفته شده است.
8
سدره پیراهنی است سپید و یکسره که هر زرتشتی پس از رسیدن به پانزده سالگی باید ان را به تن کند.کستی نیز کمربندی است بافته شده از پشم گوسفند که بر روی ان بسته میشود.
پادیاب همان وضو گرفتن و شست و شو و فراهم شدن برای نیایش است و پنام پوششی که جلوی دهان را میگیرد.و بهدینان هنگام نیایش آذر می بایست آن را به دهان داشته باشند.چون در برابر اتش سخن گفتن و آلودن ان و یا چیزی در ان ریختن از گناهان بزرگ به شمار می آید.
9
در مزدیسنا پنج قوه باطنی برای انسان تعیین شده است نخست اهو یا جان است که پاسداری از جسم بر اوست و پس از مرگ نابود می شود.
بوی نیز هوش و حافظه و نیروی دراکه است که نمیمیرد و با روان به جهان دیگر می شتابد.
10
پخشی دیگر از قوای انسان فره یا فروهر نام دارد که ودیعه ایست از سوی اهورامزدا در وجود همه ی مردم.که مردنی نیست و پس از مرگ دوباره به سوی اهورامزدا برمیگردد.گرتمان نیز همان عرش اهورامزداست.در سنت است که اهورامزدا پیش از آفرینش جسمانی نخست فروهر همه ی موجودات را در گرتمان بیافرید و ان گاه بر اساس ان دست به آفرینش زد.عالم مثل افلاطون سرقتی آشکاز از این باور پیش پا افتاده ی بهدینان است.
11
نرسی یا نیروسنگ فرشته ی وحی و پیک اهورامزداست.
12
اشم وهو:از مقدس ترین دعاهای بهدینان که در روز بارها به زبان اورند.چنین است برگردان ان:
راستی بهترین نیکی است.
خوشبختی است و خوشبختی کسی راست:
که راست و خواستار بهترین راستی است.
تهران/ فروردین 7028
صبح آمد و خروس گشود از حجاب رو
از یاری سروش بخوانید یتا اهو1
خورشید سر رسید و بوشاسپ چیره شد
خندید سپند ارمذ به وای اندرو 2
لشکر نمود خوبی از بهر جنگ بد
وان دیو خشم و مرگ که بروی گرفته سو3
ای خوش که نام ایزد پیروز و پادشاست
در پیش اهرمن بگرفتست آبرو4
میترا به خفته گفت که مزدیسنا درود!
برخیز و با نیایش کن دین خویش نو
آذر ورا بشارت جوش و خروش داد
گر از سر نیایش افزاید آن الو
ناهید رفت تا به بن سور اردوی
زان آب بهر زوثر بیآورد یک سبو5
با بوی بامداد ز راه آمدند باز
آن فروهر ستوده ی بهدین راه رو6
موبد گرفت برسم و چون زوت ایستاد
راسپی درون و هوم نمود و بداد او7
پوشید سدره این و میان بست کستی
وان پادیاب کرد و بگذاشت پنام رو8
آتش کده نیایش مزدا شروع کرد
جان در دمای آذر و بر سوی اوست بو9
آن فروهر جدا شد و از ما به سوش رفت
بنمود یک دمی به گرتمان جست و جو10
پیش آی نرسیا که به رای تو مومنم
زان راستین کلام مقدس دمی بگو11
انر زمین پیرو مزدا کسی بجو
فرهاد را ببین که خواند اشم وهو12
1
خروس از حیوانات مقدس در مزدیسنا و همکار سروش نگهبان شب است.
در فرگرد هژدهم وندیداد پاره های 14 می خوانیم:
"پرسید زرتشت از اهورا مزدا ای اهورامزدا ای پاک ترین خرد ای دادار جهان خاکی ای پاک کیست گماشته سروش پاک دلیر کسی که گفتار ایزدی پذیرفت؟آن گاه گفت اهورا مزدا آن گماشته مرغ خروس نام دارد ای اسپیتمان زرتشت.مردمان بد گفتار آن را کهرکتات نامند.زیرا این مرغ است که در سپیده دم توانا آواز برآورد و گوید:برخیزید ای مردمان نماز بهترین راستی بگزارید و به دیوها نفرین فرستید اگر نه دیو خواب گران به شما چیره شود و دیگر باره سراسر گیتی را که در سپیده دم بیدار گشته به خواب فرو برد و گروید ای مردمان باز بخوابید و هنوز هنگام برخاستن نرسیده شما را با ان سه چیز که اندیشه نیک و گفتار نیک و کردار نیک است کاری نباشد.شما باید با آن سه بدترین چیز که پندار بد و گفتار بد و کردار بد است بسازید.
یتااهو:مقدس ترین دعای زرتشتیان است.و این است ترجمان ان:
مانند اهو برگزیده این چنین سرور مینوی است.
هم به شمار راستی کسی که منش نیک کردا جهانی را به سوی مزدا اورد.
و شهریاری اهورا از برای کسی است که شبان درویشان است.
2
بوشاسپ دیو خواب است.ان چه که رخوت و نخوت و سستی باشد در مزدیسنا زشت و اهریمنی است و دیوی همراه دارد.
سپندارمذ:فرشته ی موکل بر زمین است.
اندروای:فرشته ی موکل بر هوای خوب و خوش بو.
3
دیو خشم که در اوستا aushama آمده خطرناک ترین دیوان است.
دیو مرگ نیز visaato نام دارد.
4
در سنت مزدیسنان پادشاهی از ان اهورا مزداست.
این معنا بارها در نامه ی مینوی امده است از جمله در یسنا 35 پاره 5 می خوانیم:
در حقیقت از برای کسی سلطنت روا می داریم و ان را حق کسی می شناسیم و ان را بری کسی خواستاریم که بهتر سلطنت کند برای مزدا اهورا برای اشاوهیشتا.
مانند این در ویسپرد کرده 8 پاره 2 نیز امده است.
موضوع مالکیت و ولایت که در دین اسلام به خدا تعلق دارد از این سنت مزدیسنا گرفته شده است.
5
اردوی سورا نام رود مقدسی است که با ایزد بانو اناهید نزدیکی دارد.ناهخید فرشته ی موکل بر اب بر فراز قله هرا خانه دارد و از ان جا رود اردوی سورا سرچشمه میگیرد.
پرستش ناهید به همراه میترا از کهن ترین ادیان مزداپرستی دنیا می باشد.که قدمت ان حتا از پرستش اهورامزدا نیز بیشتر است.
زوثر:مایعی که هنگام نیایش آماده می سازند و هدیه به آذر می کنند.
6
در یسنا 26 پاره 9 می خوانیم:
فروهر های همه ی بچگن پاکی که از پارسایان به وجود امدند می ستاییم.فروهرهای پاکانی که در مملکت اند می تاییم فروهرهای پاکانی که بیرون از مملکت اند می ستاییم.
جملاتی مانند این در دیگر جاهای نامه ی مینوی نیز هست و این منظور را برمی گرداند که کسانی برای تبلیغ ایین بهدینی به اکناف و گوشه کنار سفر می کردند.پیرامون این مورد تحقیقی دارم و پاره هایی که به این امر پرداخته را تشریح نموده ام که شوربختانه اینک که این یادداشت را می نوسیم به ان ها دسترسی ندارم.
7
زوت:پیشوایی که سرپرستی نیایش را در اتش کده بر عهده دارد و راسپی همکار اوست.
برسم شاخه های گیاهی هستند که هنگام نیایش به دست می گیرند.هوم عصاره ایست که در نیایش و قربانی کردن به کار می رود.و درون تکه های نان کوچک بدون خمیر مایه است که برای امشاسپندان یا فرشتگان و فروهرهی درگذشتگان خیرات می شود.مراسم عشای ربانی عیسویان از این جا گرفته شده است.
8
سدره پیراهنی است سپید و یکسره که هر زرتشتی پس از رسیدن به پانزده سالگی باید ان را به تن کند.کستی نیز کمربندی است بافته شده از پشم گوسفند که بر روی ان بسته میشود.
پادیاب همان وضو گرفتن و شست و شو و فراهم شدن برای نیایش است و پنام پوششی که جلوی دهان را میگیرد.و بهدینان هنگام نیایش آذر می بایست آن را به دهان داشته باشند.چون در برابر اتش سخن گفتن و آلودن ان و یا چیزی در ان ریختن از گناهان بزرگ به شمار می آید.
9
در مزدیسنا پنج قوه باطنی برای انسان تعیین شده است نخست اهو یا جان است که پاسداری از جسم بر اوست و پس از مرگ نابود می شود.
بوی نیز هوش و حافظه و نیروی دراکه است که نمیمیرد و با روان به جهان دیگر می شتابد.
10
پخشی دیگر از قوای انسان فره یا فروهر نام دارد که ودیعه ایست از سوی اهورامزدا در وجود همه ی مردم.که مردنی نیست و پس از مرگ دوباره به سوی اهورامزدا برمیگردد.گرتمان نیز همان عرش اهورامزداست.در سنت است که اهورامزدا پیش از آفرینش جسمانی نخست فروهر همه ی موجودات را در گرتمان بیافرید و ان گاه بر اساس ان دست به آفرینش زد.عالم مثل افلاطون سرقتی آشکاز از این باور پیش پا افتاده ی بهدینان است.
11
نرسی یا نیروسنگ فرشته ی وحی و پیک اهورامزداست.
12
اشم وهو:از مقدس ترین دعاهای بهدینان که در روز بارها به زبان اورند.چنین است برگردان ان:
راستی بهترین نیکی است.
خوشبختی است و خوشبختی کسی راست:
که راست و خواستار بهترین راستی است.
تهران/ فروردین 7028
